"โรคแอนแทรกโนส (กุ้งแห้ง) ในพริก"
โรคแอนแทรคโนส (Anthracnose) หรือที่เกษตรกรไทยรู้จักกันดีในชื่อ "โรคกุ้งแห้ง" เป็นโรคพืชที่สร้างความเสียหายรุนแรงที่สุดต่ออุตสาหกรรมการปลูกพริก สาเหตุที่เรียกว่าโรคกุ้งแห้งเนื่องมาจากลักษณะผลพริกที่ถูกทำลายจะเน่า เสียโฉม บิดเบี้ยว และแห้งคาต้นจนดูคล้ายกุ้งแห้ง ซึ่งหากเกิดการระบาดรุนแรงอาจทำให้เกษตรกรสูญเสียผลผลิตทั้งหมดได้ในเวลาอันรวดเร็ว
เชื้อราสาเหตุของโรคนี้มีความสามารถในการเข้าทำลายได้ทุกส่วน ของต้นพริก ไม่ว่าจะเป็นระยะต้นกล้า ใบ กิ่งก้าน ดอก และที่สำคัญที่สุดคือผลพริก โดยสามารถเข้าทำลายได้ในทุกช่วงระยะการเจริญเติบโต
ลักษณะอาการบนผลพริก
- ระยะเริ่มต้น ปรากฏจุดแผลช้ำขนาดเล็ก ลักษณะฉ่ำน้ำ เนื้อเยื่อบริเวณแผลจะยุบตัวลงเล็กน้อย ภายในแผลมักมีสีเหลืองอ่อนหรือน้ำตาล
- ระยะลุกลาม แผลจะขยายใหญ่ขึ้นเป็นวงกลมหรือวงรีซ้อนกันเป็นชั้นๆ (Concentric ring) บริเวณกลางแผลจะเห็นตุ่มสีดำขนาดเล็กเรียงตัวเป็นวง ซึ่งคือส่วนขยายพันธุ์ของเชื้อรา
- สภาวะความชื้นสูง จะพบกลุ่มสปอร์ลักษณะเป็นเมือกเยิ้มสีส้มอ่อนหรือสีชมพูแซลมอนปรากฏเด่นชัดบนแผล
- ความเสียหายขั้นรุนแรง ผลพริกจะเน่าเสีย บิดเบี้ยว โค้งงอ และเหี่ยวแห้งจนเป็นที่มาของชื่อโรค "กุ้งแห้ง"
เชื้อราสามารถเข้าทำลายผลพริกตั้งแต่ระยะผลสีเขียวแต่จะไม่แสดงอาการออกมาให้เห็นทันที จนกระทั่งผลพริกเริ่มแก่จัดหรือเปลี่ยนสี อาการจึงจะปะทุออกมาอย่างรวดเร็ว หรือในบางกรณีพริกที่ดูแข็งแรงดีในแปลงอาจไปเน่าเสียหลังจากเก็บเกี่ยวระหว่างการขนส่งได้ หากเชื้อเข้าทำลายที่ก้านใบหรือก้านผล จะส่งผลให้ใบและผลพริกหลุดร่วงก่อนกำหนด แม้ว่าผลพริกนั้นจะยังไม่แสดงอาการแผลเน่าก็ตาม
การใช้สารกำจัด
- ไดฟีโนโคนาโซล
- อะซอกซีสโตรบิน หรือใช้ ไดฟีโนโคนาโซล + อะซอกซีสโตรบิน
- โพรคลอราซ
แหล่งข้อมูลที่ใช้อ้างอิง
- สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.). คู่มือการป้องกันโรคพริก โรคแอนแทรคโนสในพริก และจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ
- กรมวิชาการเกษตร และ กรมส่งเสริมการเกษตร. ข่าวเตือนการระบาดศัตรูพืช: โรคแอนแทรคโนส หรือ โรคกุ้งแห้ง (เอกสาร PDF ฉบับที่ 37)
- บริษัท ไดนามิคพันธุ์พืช จำกัด / วนิดาเกษตร. บทความ: โรคแอนแทรคโนสในพริก
- กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. ข่าวส่งเสริมการเกษตร: “แอนแทรคโนสพริก” เชื้อราตัวร้ายของชาวสวนพริก (เผยแพร่ 29 เมษายน 2567)